Οι δυνάστες πάντοτε φοβούνται την Παιδεία, επειδή αυτή έχει τη δύναμη να διαλύει τα σκοτάδια, να φωτίζει και να ελευθερώνει τον άνθρωπο. (Φωτ. αριστερά, Θύμησες Κερύνειας: Τα σχολεία της πόλης, 1921-1974).   Γι’ αυτό, όταν οι καιροί έγιναν δύσκολοι για τους Άγγλους αποικιοκράτες, αυτοί έστρεψαν την προσοχή τους πρώτιστα στην κυπριακή παιδεία και προσπάθησαν να την ελέγξουν και να την υποτάξουν. Προσπάθησαν να κατευθύνουν τη θέληση ενός αδούλωτου λαού προς τις δικές τους επιδιώξεις. Από το 1923 εφάρμοσαν καταπιεστικά μέτρα εναντίον της Παιδείας της Κύπρου με σκοπό τον αφελληνισμό της. Αποκορύφωμα αυτής της προσπάθειας των Άγγλων υπήρξε ο Νόμος της 7.12.1929 που μεταξύ άλλων προνοούσε και τα εξής.  1) οι δάσκαλοι γίνονταν κυβερνητικοί υπάλληλοι 2) η Στοιχειώδης Εκπαίδευση τέθηκε εξ ολοκλήρου κάτω από τον έλεγχο της Αγγλικής κυβέρνησης3) απαγορεύτηκε η ανάρτηση της Ελληνικής Σημαίας4) απαγορεύτηκε ο Ελληνικός Εθνικός Ύμνος5) αφαιρέθηκαν οι εικόνες Ελλήνων ηρώων από τις αίθουσες των σχολείων, καθώς επίσης τα ελληνικά χρώματα από τις στολές των μαθητών και ακόμη από τα τετράδια και τα μολύβια τους.Όταν έγινε Διευθυντής της Παιδείας ο ανθέλληνας Πάλμερ, χρησιμοποίησε όλα τα μέσα για τον αφελληνισμό της Κύπρου, ιδιαίτερα μέσω της κατώτερης Παιδείας. Απαγορεύθηκε η διδασκαλία της Ελληνικής Ιστορίας. Όμως, το δυσβάστακτο βάρος της σκλαβιάς και η φλόγα της Ελευθερίας, δεν άφηναν τους δασκάλους να ησυχάσουν. Κρυφά από τους Άγγλους, οι περισσότεροι δάσκαλοι δίδασκαν στα Ελληνόπουλα της Κύπρου την Ελληνική Ιστορία.    Γυμνάσιο Μόρφου, 1926 – (Πηγή: www.hellenicaworld.com)   Αναφέρεται ένα συγκινητικό περιστατικό που συνέβηκε πριν από το 1931. Ο Μητροπολίτης Κυρηνείας Μακάριος ο Β’ επισκέπτεται τη Δ’ τάξη του Δημοτικού Σχολείου Μόρφου. Ο δάσκαλος ήταν πρωτοδιόριστος.  – Για πες, τι είσαι; ρωτάει ένα μικρό μαθητή ο Μητροπολίτης. – Είμαι Άγγλος… Απάντησε δειλά το παιδάκι.- Και εσύ τι είσαι; Ρωτάει άλλο μαθητή. Άγγλος! Απάντησε σαστισμένο το παιδί. Ο Πανιερότατος άναψε.«Έλληνες είσθε!» Είπε στα παιδιά με τη βροντώδη φωνή του.«Έλληνες μέχρι το μεδούλι. Μέχρι το κόκκαλο. Έλληνες ήταν οι γονιοί των γονιών σας και κείνων οι γονιοί, και όσο υπήρχε Κύπρος στον κόσμο. Έλληνες γεννηθήκατε και Έλληνες θα πεθάνετε. Έλληνες ελεύθεροι. Δε θα πεθάνετε σκλάβοι. Σηκωθήτε όλοι επάνω. Και εμπρός. Τον Εθνικό Ύμνο. Όλοι μαζί! Σε γνωρίζω από την κόψη του σπαθιού την τρομερή». Ξεδίπλωσε μια Ελληνική Σημαία και αφού την ασπάσθηκε, την ύψωσε στην κεντρική πόρτα του σχολείου. Παιδικές φωνές, γεμάτες εθνικό παλμό αντήχησαν: «Μιας λευτεριάς σημάδι χιλιοτραγουδισμένη,εσύ ‘σαι που θερμαίνεις σαν θεϊκό κρασί.Τα μάτια όποιος υψώνει στην όψη σου δακρύζειμε φλόγα πλημμυρίζει, τρισδοξασμένη Εσύ.Με τ’ ουρανού μας μοιάζεις το γαλανό το ντύμα,με το γαλάζιο κύμα που σπάει στην αμμουδιά,Σημαία, παρόντες όλοι για Σε, για την Πατρίδα,Τα στήθια μας ασπίδα και σίδερο η καρδιά». Ο Μακάριος ο Β’ που από το 1917 ήταν Μητροπολίτης Κυρηνείας, αγωνίσθηκε με πάθος για την Παιδεία της Κύπρου. Πίστευε, σαν άλλος Κοσμάς ο Αιτωλός, πως μόνο η Παιδεία θα κάνει τους Κύπριους ν’ αγαπήσουν τα ιδανικά της Πίστεως και της Πατρίδας. Γι’ αυτό καθ’ όλη την περίοδο της ιεραρχείας του ίδρυσε πολλά Ελληνικά Γυμνάσια. Με δωρεάν από ιδιώτη και έρανο, δημιουργήθηκε πρώτα το Ελληνικό Γυμνάσιο Κυρηνείας και αργότερα τα ελληνικά Γυμνάσια: Αγίου Αμβροσίου, Λαπήθου, Μόρφου, Ευρύχου, Πεδουλά, Άλωνας. Τα συντηρούσε κατά το πλείστο με δικά του χρήματα και με χρήματα της Μητρόπολης.      Με την προσωπικότητα τού μητροπολίτη Κερύνειας Μακαρίου Β’ δε συνδέεται μόνο η αγορά του στρατιωτικού αεροπλάνου «ΚΕΡΥΝΕΙΑ» αλλά και πολλά άλλα σημαντικά γεγονότα που είχαν θετική και σημαντική επίδραση στην ανάπτυξη της πόλης και επαρχίας της Κερύνειας. Τα σπουδαιότερα απ’ αυτά είναι:    α) Η μεταφορά της έδρας της μητροπολιτικής περιφέρειας Κυρηνείας από τη Μύρτου στην πόλη της Κερύνειας. Το 1922 έγιναν τα εγκαίνια του νέου μητροπολιτικού μεγάρου στην Κερύνεια, στο χώρο πίσω από το Σεβέρειο Δημοτικό σχολείο, σ’ ένα ύψωμα, που δέσποζε της περιοχής. Τα σπίτια στην περιοχή αυτή τότε ήταν ελάχιστα. Αντίθετα υπήρχαν πολλά περιβόλια με πορτοκαλιές, συκιές και αμπέλια. Όμως η εκεί ανέγερση του μητροπολιτικού μεγάρου και η εγκατάσταση της Μητρόπολης Κερύνειας έδωσε σημαντική ώθηση στην οικιστική και γενική ανάπτυξη της περιοχής. Ανατολικά ένας δρόμος στενός ανηφόριζε προς τη μητρόπολη διαγράφοντας κύκλο γύρω από το Σεβέρειο Δημοτικό σχολείο. Δυτικά ο δρόμος ήταν πιο ομαλός και η μητρόπολη συνδεόταν άμεσα με την οδό Λαυρεντίου, που οδηγούσε προς την οδό Ελλάδος, τον κεντρικό εμπορικό δρόμο της Κερύνειας. Σ’ αυτό το σημείο έγιναν οι συγκρούσεις με τους Αγγλους κατά την εξέγερση των Οκτωβριανών τη νύχτα της 25ης Οκτωβρίου 1931.    β) Ο μητροπολίτης, όπως ήδη αναφέραμε, πρωτοστάτησε στην ίδρυση σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης σε όλη τη μητροπολιτική περιφέρεια της Κερύνειας. Ιδιαίτερα σημαντική υπήρξε η ίδρυση των Γυμνασίων Κερύνειας, Λαπήθου, Μόρφου και Σολέας που ήταν και οι μεγαλύτερες σχολές Μέσης Εκπαίδευσης στην επαρχία Κερύνειας. Η ίδρυση των σχολείων αυτών έδωσε την ευκαιρία σε χιλιάδες νέους της πόλης και επαρχίας Κερύνειας να μορφωθούν και να συμβάλουν αργότερα στην πνευματική, κοινωνική και οικονομική πρόοδο όχι μόνο της επαρχίας Κερύνειας αλλά και ολόκληρης της Κύπρου.  Οι συνθήκες για τους Κερυνειώτες μαθητές ήταν δύσκολες. Όσοι ήθελαν να συνεχίσουν τις σπουδές τους σε σχολή Μέσης Παιδείας, έπρεπε να είναι απόφοιτοι σχολής αναγνωρισμένης από το Ελληνικό Κράτος. Έτσι το 1924 προστέθηκαν και στο Σχολαρχείο της Κερύνειας δύο ακόμη τάξεις, η τρίτη και η τετάρτη τάξη και προέκυψε το Ημιγυμνάσιο της Κερύνειας. Το ενδιαφέρον του Μακαρίου Μυριανθέως για την παιδεία ήταν άγρυπνο. Μαρτυρίες συγχρόνων αναφέρουν ότι θυμούνται τον Μακάριο Β’ να παρακολουθεί τακτικά τα μαθήματα στο Σεβέρειο Δημοτικό Σχολείο που ήταν κτισμένο στα νοτιοανατολικά της Μητρόπολης.  «Ο δεσπότης είσιεν να επισκέπτεται τακτικά τους πολίτες του. Στο σπίτιν μας είσιεν να’ ρτει δκυο φορές τον χρόνον. Τζαι οι πολίτες είσεν να τον επισκεφτούν στην μητρόπολιν. Τακτικά είσεν να’ ρτει στο σκολείον μας, να παρακολουθήσει τα μαθήματα, μιαν ημέραν την μιαν τάξην, την άλλην ημέραν την άλλην τάξην. Ούλη μέρα έκαμνεν περίπατον πας στο δώμαν της μητρόπολης, τζι επαρακολούθαν τα κοπελλούδκια που παίζασιν». (Κυριάκος Λιβέρδος, Αρχείο Προφορικής Παράδοσης του Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών, Κερύνεια 122, αρ. μητρ. 1208. Καταγραφή Άννα Νεοφύτου).   Η εκπαίδευση της πόλης και επαρχίας Κερύνειας οφείλει πολλά στον λαμπρό και φιλοπρόοδο ιεράρχη Μακάριο Β’.     Καθηγητές του Γυμνασίου Κερύνειας με μαθητές τους στο οίκημα του σχολείου πάνω από το λιμάνι (1931). Καθήμενοι: Θεόκλητος Σοφοκλέους και Γεώργιος Ζαμπάς.   Φρίξου Βράχα Νοσταλγία της Κερύνειας Λευκωσία, 1975   «Μακάριος Β’, ένας άνθρωπος-θύελλα με αδάμαστη θέληση και με ψυχή παιδιού. Όργωνε ακούραστα τις γειτονιές κι έμπαινε σε κάθε σπίτι ακτινοβολώντας την αγάπη κι οικοδομώντας στον καθένα την αυτοπεποίθηση. Οι ιεροτελεστίες του ήταν ο θρίαμβος της επιβολής και της υποβολής. Διάβαζε ευχές και προφητείες και ήταν σαν να κατάρδευε τις ψυχές μ’ όλη τη χάρη της πίστης που γιγάντωνε τον ίδιο. Και σαν ανέβαινε στον άμβωνα «άστραφτε και βροντούσε». Ακραιφνέστερη ορθόδοξη μορφή και μαχητικότερη ελληνική συνείδηση σπάνια μπορούσε να συναντήσει κανείς. Κι ήταν και με πνοή δημιουργική που ανάσταινε σχολειά, σφυρηλατούσε θεσμούς, ανακούφιζε έμπρακτα τον ανθρώπινο πόνο, εμφυσούσε υπόσταση σε κάθε άξιο πνευματικό και εθνικό έργο — θεμελίωνε κι όλο θεμελίωνε. Έτοιμος, όμως, αυτός ο από τη φύση του επαναστατικός καλόγερος, να ξετινάξει τα πάντα αν έτσι ήταν να φύγουν οι αποικιοκράτες. Ιδανικό του σταθερό ο Γολγοθάς κι ο Ιερός Βράχος. Και γύρω από το μαχητικό αυτό ιδανικό μάζευε και δούλευε τους ανθρώπους ως την ύστατη στιγμή του. Έτσι, παρ’ όλο που η ουσιαστική σταδιοδρομία του, στην έδρα του, έκλεισε με τα Οχτωβριανά του 1931, η παράδοση που είχε κληροδοτήσει παράμενε σαν ψυχή της πόλης του ως προχθές. Κι ο μαρμάρινος ανδριάντας του, εκεί κατάντικρυ στο γαλανόλευκο μητροπολιτικό μέγαρό του, σαν μόνιμο προσκύνημα του κάθε Κερυνιώτη».   ΠΗΓΗ