15 Οκτωβρίου, σαν σήμερα απελευθερώνεται η Πτολεμαΐδα το 1912 από τους Τούρκους και η Νάξος το 1944 από τους Γερμανούς

Η Απελευθέρωση Της Πτολεμαΐδας

Κατά τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο στην Πτολεμαΐδα, κατά την προέλαση του Ελληνικού στρατού στις 15 Οκτωβρίου του 1912, οι Τούρκοι κάτοικοι της περιοχής αντιστάθηκαν μόνοι τους για λίγο, όμως αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν και στο τέλος να παραδώσουν την πόλη.

Στις 24 του ίδιου μήνα, Τούρκοι κάτοικοι, με την βοήθεια ατάκτων Τούρκων στρατιωτών, αιφνιδιάζουν την 5η Ελληνική μεραρχία που υποχωρούσε από το Αμύνταιο – (Σόροβιτς) και της προκάλεσαν σοβαρές απώλειες. Η 5η μεραρχία ουσιαστικά έχασε τη συνοχή της και ανασυντάχθηκε στην Κοζάνη.

Μετά την απελευθέρωση, η πόλη αναπτύχθηκε. Το 1916 η επαρχία Καϊλαρίων μετονομάστηκε σε επαρχία Εορδαίας. Πριν και μετά την υπογραφή της συνθήκης της Λωζάνης, μεγάλες μάζες προσφύγων κατέφευγαν στα προσφάτως απελευθερωμένα εδάφη, από το 1919 και ίσως και λίγο πιο πριν, και καθώς έγινε και η ανταλλαγή των πληθυσμών με την προαναφερθείσα συνθήκη.                         

Η Απελευθέρωση της Νάξου από τα Τμήματα του Ιερού Λόχου

Η επέμβαση του Ιερού Λόχου στο Αιγαίο, άρχισε το Μάρτιο του 1944. Εκτελέσθηκαν μέχρι πέρατος του πολέμου 207 περιπολίες και πραγματοποιήθηκαν 33 καταδρομικές επιχειρήσεις μικρής, μεσαίας και μεγάλης κλίμακας.

Όταν κατά τον Σεπτέμβριο του 1944, άρχισε η Γερμανική αποχώρηση από την Ελλάδα, ο Ιερός Λόχος απελευθέρωσε σειρά Ελληνικών νησιών.

Ο αγώνας του Ιερού Λόχου, που διήρκησε επί 2 έτη, συνέβαλε ουσιαστικά στη διατήρηση της Ελληνικότητας των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου και στην επακολουθήσασα ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων με την Ελλάδα.