Και νικήτες εβγήκατε μετά από κάθε μάχη,
Και γίνηκε η φήμη σας μεγάλη και τρανή
Δεν βλέπατε στο διάβα σας, στη μάχη την σκληρή
Παρά μονάχα ολόλαμπρη κι όλο πτυχές γεμάτη
Να ξεδιπλώνεται ξανά σημαία γαλανή.

Στο διάβα της ιστορίας μας πάντα θα υπάρχουν οι λίγοι που θα μάχονται μέχρι τέλους υπέρ πίστεως και πατρίδος και οι πολλοί που θα επιλέγουν την ασφάλεια της άμοιρης ζωούλας τους.  Αυτοί που θα τους δαχτυλοδείχνει η Ιστορία με περηφάνια και η Γαλανόλευκη θα κυματίζει από χαρά στο άκουσμα του ονόματός τους.  Για τέτοιους λίγους αλλά ξακουστούς έχει γραφεί το παραπάνω ποίημα, κάποιους λιγοστούς σύγχρονους Μαραθωνομάχους  που κράτησαν την Αθήνα μακριά από τη κομμουνιστική απειλή και τη Γαλανόλευκη μακριά από την σοβιετοποιήσή της. Ο Γεώργιος Γρίβας Διγενής δεν θα μπορούσε να μείνει αδρανής κατά τη περίοδο της κατοχής στη αγαπημένη του πατρίδα. Μετά τις μάχες στη Πίνδο, η πρώτη αντιστασιακή φωνή κατά του Γερμανού κατακτητή ήρθε με την ίδρυση της ομάδας Χ το 1941.

Ο Γρίβας όντας αποφασισμένος να αντισταθεί στον κατακτητή, επέλεξε να στηρίξει την Βασιλική κυβέρνηση που ήταν εξόριστη στην Μ. Ανατολή. Άρχισε με άκρα μυστικότητα να μυεί κατώτερους εν ενεργεία Έλληνες αξιωματικούς εκμεταλλευόμενος τις γνωριμίες του και την θέση του στα αρχεία του Ελληνικού στρατού. ΤΟ 1942 ήρθε σε επαφή με άλλες αντιστασιακές οργανώσεις (ΡΑΝ, «στρατιωτική ιεραρχία», «Τρίαινα», «ΣΕΟΜ») καθώς και με τον Παπάγο. Παράλληλα είχε σημαντικές επαφές με τον Αρχιεπίσκοπο Χρύσανθο, τον πρώτο αντιστασιακό, ο οποίος είχε εκθρονιστεί γιατί αρνήθηκε να ορκίσει την πρώτη κατοχική κυβέρνηση. Ο αρχιεπίσκοπος είχε συνεχή επαφή με την εξόριστη ελληνική κυβέρνηση και ήταν αυτός που καθοδήγησε και όρκισε τον Γρίβα στους εθνικούς σκοπούς της οργάνωσης.

Από το Νοέμβριο όμως του 1943, η Χ ανέπτυξε μια έντονη αντιπαλότητα με την ΟΠΛΑ η οποία είχε και χαρακτηριστικά μιας ιδεολογικοπολιτικής αναμέτρησης. Η Ο.Π.Λ.Α. (Οργάνωση Περιφρούρησης Λαϊκού Αγώνα) ήταν μια ένοπλη μυστική οργάνωση του ΚΚΕ που ιδρύθηκε στα χρόνια της κατοχής και που επεδίωκε να παίξει το ρόλο του λαϊκού τιμωρού. Το ΕΑΜ κατά την πάγια χυδαία τακτική του διέδιδε ότι η «Χ» συνεργαζόταν με τους Γερμανούς, ότι τα μέλη της είναι φασίστες, Γκεσταπίτες κτλ. Η ΟΠΛΑ εκτέλεσε εν ψυχρώ τον Ιωάννη Καπράλο τον Οκτώβριο του 1943 και η «Χ» απάντησε με ολομέτωπη επίθεση σε αποθήκη πυρομαχικών της ΟΠΛΑ στον Βύρωνα. Το ΕΑΜ απάντησε με δυο απόπειρες δολοφονίας κατά του Γρίβα ενώ συνολικά την εξεταζόμενη έγιναν σαράντα δολοφονίες αξιωματικών και οπλιτών της Χ.

Το Θησείο είχε επιλεγεί ως η βάση των Χιτών αφου  η πλειοψηφία των κατοίκων ήταν εθνικιστές ενώ εκεί διέμενε και ο ίδιος ο Γρίβας (Νηλέως 1). Ήδη τον Σεπτέμβριο του 1944 με την σταδιακή αποχώρηση των  Γερμανών, οι Χίτες είχαν καταλάβει στρατιωτικά την περιοχή, με ένα μεγάλο τμήμα του να στρατωνίζεται σε δημοτικό σχολείο της περιοχής. Ο ΕΛΑΣ με 2 επιθέσεις στην περιοχή, τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο προσπάθησε να εξουδετερώσει την «Χ» χωρίς όμως αποτέλεσμα. Ο στόχος των κομμουνιστών ήταν ξεκάθαρα η κατάληψη της εξουσίας και δεν έκαναν βήμα πίσω παρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης Εθνικής ενότητας του Παπανδρέου. Τα μικρά στρατιωτικά τμήματα που διέθετε η κυβέρνηση (Άγγλοι, Ορεινή Ταξιαρχία «Ρίμινι», Χωροφύλακες) δεν μπορούσαν να αντιπαρατεθούν μπροστά στην υπεροπλία του ΕΛΑΣ. Η ρήξη έλαβε χώρα όταν οι κομμουνιστές αρνήθηκαν να αποστρατευθούν και να παραδώσουν τα όπλα, υπαναχωρώντας από τις συμφωνίες που είχαν υπογραφεί. Στο συλλαλητήριο της Αριστεράς στις 3.12.1944, έπεσαν πυροβολισμοί στο άοπλο πλήθος από Κυβερνητικό κτίριο μετά από επίθεση σε αυτό από ένοπλους αριστερούς που βρίσκονταν στο πλήθος .

Το μεσημέρι της 3ης Δεκεμβρίου του 1944 στην περιοχή του Θησείου υπήρχαν μόνο 120 Χίτες με δέκα αξιωματικούς λόγω της διαταγής της κυβέρνησης για απομάκρυνση των Χιτών που στρατωνίζονταν σε παρακείμενο Δημοτικό Σχολείο. Μια δεύτερη ομάδα Χιτών υπερασπιζόταν 2 φυλάκια στην οδό Σόλωνος, ενώ Χίτες στελέχωσαν την μονάδα Εθνοφρουράς που σχημάτιζε πρόχειρα η κυβέρνηση. Η κομμουνιστική πίεση στο Θησείο, ξεκίνησε με σποραδικούς πυροβολισμούς το μεσημέρι. Το απόγευμα έλαβε χώρα συντονισμένη κομμουνιστική επίθεση από τέσσερις κατευθύνσεις, με κυριότερη αυτή του Αστεροσκοπείου. Η επίθεση ήταν σφοδρή και έλαβαν μέρος συνολικά 3.000 κομμουνιστές. Οι Χίτες με επίκεντρο το σπίτι του Γρίβα, είχαν μετατρέψει το Θησείο σε φρούριο-ασπίδα της αμυντικής προσπάθειας των κυβερνητικών. Σε όλες τις κομμουνιστικές επιθέσεις των πρώτων ημερών παρά την συντριπτική αριθμητική και υλική υπεροχή των αντιπάλων τους, πολέμησαν γενναία, με αυτοθυσία μέχρι το θάνατο.

Οι κομμουνιστές έκαναν επιθέσεις με μένος, κατά κύματα, αλλά ανοργάνωτα. Οι Χίτες αντίθετα ήξεραν και είχαν οργανώσει επιτυχημένα την τοποθεσία ενώ είχαν και το πλεονέκτημα ότι ήταν υπό κάλυψη.  Διεξήγαγαν 2 επιτυχημένες αντεπιθέσεις καταλαμβάνοντας 2 εχθρικές θέσεις, ένα πολυβολείο των κομμουνιστών επί της οδού Γαλάτειας καθώς και τον λεγόμενο από τους κομμουνιστές τότε, «στοιχειωμένο πύργο». Το δεύτερο τμήμα των Χιτών όπως είπαμε είχε επανδρώσει 2 κρίσιμα φυλάκια στην οδό Σόλωνος. Εκεί αμύνθηκαν οι Χίτες ηρωικά κατά των επιθέσεων των κομμουνιστών για τέσσερις κρίσιμες ημέρες.

Στις 8 Δεκεμβρίου οι υπερασπιστές των φυλακίων είχαν απώλειες το ήμισυ της δυνάμεως τους και πλήρη έλλειψη πυρομαχικών, νερού και τροφίμων. Αποφάσισαν να απαγκιστρωθούν την νύχτα υποχωρώντας «ταράτσα-ταράτσα», κάτι που τελικά επετεύχθη χωρίς απώλειες. Πολύτιμη ήταν και η επέμβαση του 2ου Λόχου των ηρωικών Χιτών στην λυσσαλέα μάχη του Συντάγματος Χωροφυλακής στου Μακρυγιάννη. Εκεί οι Χίτες επάνδρωσαν θέσεις στην Λεωφόρο Συγγρού πίσω από τους κομμουνιστές συμπαραστεκόμενοι στους  ηρωικούς Χωροφύλακες που ως τότε είχαν δεχτεί την μεγαλύτερη πίεση (πάνω από 10.000 ένοπλοι κομμουνιστές επιτέθηκαν συνολικά). Για δύο κρίσιμες μέρες οι Χίτες του Θησείου σταμάτησαν τους κομμουνιστές στον τομέα  του Θησείου. Χωρίς την σθεναρή αυτή άμυνα από τους λιγοστούς μαχητές,  οι κομμουνιστές θα βάδιζαν ως το Σύνταγμα και θα συλλάμβαναν τον Γ. Παπανδρέου και την ελληνική κυβέρνηση. Οι 2 αυτές ημέρες έδωσαν την ευκαιρία στον στρατηγό Σκόμπυ να οργανώσει τις δυνάμεις του και να ανταπεξέλθει στις κομμουνιστικές επιθέσεις. Την επόμενη ημέρα Βρετανικές δυνάμεις περισυλλέγουν τους λίγους ηρωικούς Χίτες που είχαν απομείνει χωρίς πυρομαχικά, αντικαθιστώντας τους.

Για αυτούς θα μπορούσαν να αφιερωθούν οι στίχοι του Κωστή Παλαμά «Ω Λίγοστοι, Ω διαλεχτοί..» η σθεναρή αντίσταση και το μεγαλείο ψυχής που επέδειξαν, άλλαξαν του ρουν της ιστορίας. Οι γενναίοι μαχητές επάνδρωσαν με αυτοθυσία τα χαρακώματα του οργανωμένου αντάρτικου και τίμησαν με τη περιφρόνηση προς το θάνατο, τη θωριά της Γαλανόλευκης! Παρέμειναν πιστοί στα λόγια του όρκου που μυηθήκαν ως μέλη της Χ :

Θέλουμε τὴν Ἑλλάδα μας
νὰ τἠν κάνουμε
 μεγάλη καὶ ισχυρὴ
νὰ πιάνη ἀπό τῆς Κύπρου τὸ νησί
ὡς τὴν Αὐλῶνα πού εἶναι Ἑλληνική
και ὡς τοῦ Πόντου τὴν ἀκτὴ.

Τοὺς ΧΙΤΕΣ τῆς Ἀθήνας μας
θὰ στέφη
 αἰώνια δόξα και τιμή,
ποὺ πολεμήσανε ὃλοι μαζί
γιὰ μιὰ Ἑλλάδα
 μεγάλη  καὶ τρανή
γιὰ μιὰ ἰδέα ἱερή.

Αλίκη Δημητρίου