Ο Ξέρξης, αφού προσέφερε θυσίες στους θεούς, ετοιμάστηκε για την καθοριστική μάχη, κατά την οποία θα κρινόταν και η τύχη των Στενών.Η επίθεση άρχισε νωρίς το πρωί, καθώς η δύναμη των «Αθανάτων» είχε πλέον περικυκλώσει τους ηρωικούς υπερασπιστές.

Οι ελληνικές δυνάμεις, όμως, επέλεξαν να μην παραμείνουν στα στενότερα σημεία των Στενών, αποφασίζοντας να αναμετρηθούν με τα στίφη των βαρβάρων σε σημείο πιο ανοικτό και σε διάταξη συμπαγούς φάλαγγας και όχι διαδοχικών σχηματισμών. Η επιλογή του ανοικτού αυτού σημείου, στο οποίο ποτέ πριν οι ελληνικές δυνάμεις δεν είχαν αναμετρηθεί, καθώς και η διάταξη τους σε συμπαγή οπλιτική φάλαγγα δείχνει ξεκάθαρα ότι γνώριζαν με σιγουριά την έκβαση της μάχης και ήταν αποφασισμένοι να πεθάνουν ηρωικά, περνώντας όμως μαζί τους όσους περισσότερους βαρβάρους μπορούσαν.

Η επίθεση των Περσών είναι καταιγιστική. Ένα πολυάριθμο κύμα βαρβάρων ξεχύνεται με μανία στα Στενά και ορμά εναντίον των ανδρείων Ελλήνων μαχητών.Πίσω από τον ανθρώπινο βαρβαρικό όχλο, κατά διαταγή του Ξέρξη, ακολουθούν οι επικεφαλείς των τμημάτων κρατώντας μεγάλα μαστίγια, ενώ χτυπούν με μανία τους οπλίτες, ωθώντας τους προς το εσωτερικό των Στενών. Από την άλλη πλευρά, οι Έλληνες δεν αρκούνται μόνο στην απόκρουση των επιθέσεων, αλλά επιτίθενται και αυτοί με ορμή, διατηρώντας την συνοχή της οπλιτικής φάλαγγας, αψηφώντας τα τραύματα τους και τιθασεύοντας τον φόβο τους. Πράγματι, ακόμα και αυτή την στιγμή, τα πλήγματα που επέφεραν στους Πέρσες ήταν τεράστια.

Οι ορδές, όμως, των Περσών είναι αμέτρητες. Κάθε βάρβαρος που σκοτώνεται αναπληρώνεται αμέσως. Οι Έλληνες μαχητές πολεμούν με απαράμιλλο θάρρος και γενναιότητα, πέφτοντας ηρωικά ο ένας μετά τον άλλο, χωρίς όμως να εγκαταλείπουν τις θέσεις τους. Τα δόρατα των περισσότερων έχουν σπάσει και αναγκάζονται να πολεμούν τους βαρβάρους με τα ξίφη τους.

Κατά το αποκορύφωμα της σφοδρής μάχης, ο μεγάλος βασιλιάς Λεωνίδας πέφτει ηρωικά, έπειτα από αλλεπάλληλα εχθρικά χτυπήματα.Μια άγρια και φονική μάχη ξεσπάει γύρω από το άψυχο σώμα του, καθώς οι Πέρσες στην προσπάθεια τους να το αποσπάσουν, αντιμετωπίζουν την πεισματώδη αντίσταση των Λακεδαιμονίων, που βλέπουν τον βασιλιά τους να κείτεται νεκρός στο πεδίο της μάχης. Πολεμώντας με απίστευτη γενναιότητα, καταφέρνουν τέσσερις φορές να τρέψουν σε φυγή τους βαρβάρους, ώσπου τελικά σύρουν το άψυχο σώμα του Λεωνίδα προς το μέρος τους.

Το τέλος επήλθε όταν το στράτευμα των «Αθανάτων» κατάφερε να περάσει το τείχος και πλησίασε προς το πεδίο της μάχης, κυκλώνοντας τους και αναγκάζοντας τους ηρωικά μαχόμενους υπερασπιστές των Στενών να υποχωρήσουν προς το στενότερο μέρος της διάβασης, πάνω σε ένα μικρό λοφίσκο, τον Κολωνό, όπου έδωσαν την τελευταία απέλπιδα μάχη τους. Ακόμα και τα ξίφη τους είχαν σπάσει, τώρα πια μάχονταν με χέρια και με δόντια. Οι περσικές δυνάμεις τους περικυκλώνουν από όλα τα σημεία, αλλά ακόμα και τότε, βλέποντας τους ολιγάριθμους και τραυματισμένους, χωρίς τον πλήρη οπλισμό τους, δεν τολμούν να πλησιάσουν τους καλύτερους των Ελλήνων πολεμιστών.

Ακόμα και οι επίλεκτες δυνάμεις των «Αθανάτων» τρέμουν στην ιδέα της αναμέτρησης με τους ηρωικούς Σπαρτιάτες.Τόσος ήταν ο φόβος, που αυτοί οι γενναίοι άνδρες τους είχαν προκαλέσει!Έτσι, οι περσικές δυνάμεις, έχοντας πλέον περικυκλώσει τους ηρωικούς πολεμιστές από παντού, εξαπολύουν εναντίον τους μια βροχή από βέλη και ακόντια, αποδεκατίζοντας τους εκ του ασφαλούς, χωρίς τον κίνδυνο απωλειών από μέρους τους.

Οι Σπαρτιάτες πολεμιστές πέφτουν ηρωικά μέχρι ενός. Και όπως τα λόγια του ποιητή Σιμωνίδη δοξάζουν την αυτοθυσία τους: «Πεθαίνουν παραμένοντας αθάνατοι, αφού η αρετή δοξάζοντας τους, θα τους ανεβάζει πάνω από του Άδη τα παλάτια».

Στη συνέχεια ο Ξέρξης αναζήτησε στο πεδίο της μάχης το άψυχο σώμα του γενναίου Σπαρτιάτη Βασιλιά, διατάσσοντας να τον αποκεφαλίσουν και να καρφώσουν το κεφάλι του σε ένα πάσσαλο. Μια πράξη εκ διαμέτρου αντίθετη προς τις περσικές συνήθειες, οι οποίες επέβαλλαν τον σεβασμό προς τον  νεκρό πολεμιστή, γεγονός που φανερώνει ξεκάθαρα τον θυμό και το μίσος του για τον Σπαρτιάτη Βασιλιά, που είχε το σθένος να αμφισβητήσει την εξουσία και την δύναμη του όσο κανένας άλλος.

Ο δρόμος προς την πόλη των Αθηνών ήταν πλέον ανοιχτός για τους Πέρσες,ωστόσο η θυσία των ανδρείων και ένδοξων υπερασπιστών των Στενών συνέβαλε αποφασιστικά στην τελική νίκη της Ελλάδας ενάντια στον ασιατικό επεκτατισμό. Από τότε παραμένουν αιώνιο σύμβολο γενναιότητας, φιλοπατρίας και απαράμιλλου ηρωισμού. Αργότερα, επάνω στον λόφο που έπεσαν και οι τελευταίοι μαχητές στήθηκε ένα πολυάνδριο με μαρμάρινο λέοντα, στο οποίο και χαράχθηκε ένα επίγραμμα για την ανδρεία των πεσόντων: «ω ξειν αγγέλειν Λακεδαιμονίοις, ότι τήδε κείμεθα τοις κείνων ρήμασι πειθόμενοι».

ΠΗΓΗ